Бид бүгдээрээ юу бодож санаж явдгийнхаа үйлийн үр нь билээ.

Будда

Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Хүний эрхийн дэд хорооны дарга Х.Баасанжаргал өнөөдөр (2026.06.15) Канадын “Дюфрен ба Готьер” сангийн үүсгэн байгуулагч, ерөнхийлөгч Хелен Дюфрен, тус сангийн Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Л.Дулмаа тэргүүтэй иргэний нийгмийн байгууллагуудын төлөөллийг хүлээн авч уулзлаа.

Манай улс анх удаа гэр бүл, хүүхдийн дагнасан шүүхийн тогтолцоог бий болгож, эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох Ажлын хэсгийн ахлагчаар ажиллаж байгаа талаар Хүний эрхийн дэд хорооны дарга танилцуулсан юм. Тэрбээр хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хяналт тавих, хүүхэд хамгааллын чиглэлээр хийсэн судалгааны үр дүнг хэрэгжүүлэхэд талуудын оролцоог идэвхжүүлэхийг чухалчилна гэсэн байр суурь илэрхийллээ. 

“Дюфрен ба Готьер” сан нь 15 дахь жилдээ үйл ажиллагаа явуулж, Монголын 20 орчим төрийн бус байгууллагад дэмжлэг үзүүлж, төсөл хөтөлбөрүүдийг эрсдэлт бүлгийн хүүхдүүдийг хамгаалах чиглэлд хэрэгжүүлж ирсэн. Монгол Улсын иргэний нийгмийн байгууллагуудын хамтран “Монгол Улс дахь эрсдэлт нөхцөлд буй хүүхдийг хамгаалах тогтолцоонд шинээр үүсч буй асуудал, төр-төрийн бус байгууллагын хамтын ажиллагааны чиг хандлага"-ыг судалсан, үр дүнг хэрэгжүүлэх асуудлыг хөндөв. Шүүхийг хүүхэд, насанд хүрэгчдийнх гэж ангилсан явдалд талархаж буйгаа хатагтай Хелен Дюфрен илэрхийлэхийн сацуу иргэний нийгмийн байгууллагын үйл ажиллагааг сайн дурын ажил мэт өнгөц ойлгох хандлага байдаг, цаашид төрийн бус байгууллагуудыг тогтвортой, урт хугацаанд, тууштай дэмжих нь ардчилал, шударга ёс тогтох боломж юм гэв. 

Уулзалтад оролцсон иргэний нийгмийн байгууллагуудын төлөөллүүд, холбогдох яамд төрийн зарим чиг үүргийг төрийн бус байгууллагуудаар гүйцэтгүүлэхдээ ажил, үйлчилгээний жагсаалтаа тодорхой, ил тод болговол илүү үр дүнтэй зэрэг асуудлыг хөндлөө.

Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооноос зохион байгуулж буй “Нийслэлийн 2024-2026 оны төсвийн зарцуулалт, хөрөнгө оруулалтын төслүүдийн хэрэгжилт холбогдох хууль тогтоомжид нийцсэн байдал” сэдэвт ерөнхий хяналтын сонсгол Төрийн ордны “Их эзэн Чингис хаан” танхимд өнөөдөр /2026.06.15/ эхэллээ. Ерөнхий хяналтын сонсголд тус Байнгын хорооны гишүүд болох Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Алтанхуяг, Ж.Батжаргал, Х.Булгантуяа, Л.Мөнхбаясгалан, Ч.Номин, Д.Үүрийнтуяа, Т.Аубакир, Ж.Батсуурь, П.Ганзориг, Б.Мөнхсоёл, Г.Тэмүүлэн, Р.Батболд, Х.Болормаа, Х.Ганхуяг, Н.Наранбаатар, Д.Цогтбаатар нар ирснээр 54.2 хувийн ирцтэйгээр 10 цаг 25 минутад эхэлсэн. Сонсголыг Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Золжаргал даргалсан.

Сонсгол даргалагч гишүүдийн ирц, Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хууль, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд заасан сонсголын дэг, журмыг танилцуулав.

Улсын Их Хурлаас зохион байгуулж байгаа өнөөдрийн сонсголын гол ач холбогдол нь мэдээлэл сонсох, цуглуулах, төрийн болон төрийн бус байгууллага, иргэдийн мэдэх эрхийг хангаж, саналыг сонсож, шийдвэр гаргах түвшинд нэгдсэн нэг ойлголттой болох, төрийн байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаанд илэрсэн зөрчил, дутагдлыг арилгуулах асуудлаар Засгийн газар болон холбогдох бусад байгууллагад чиглэл өгөхөд чиглэжээ.

Хоёр өдөр үргэлжлэх уг сонсголд Улсын Их Хурлын гишүүдээс гадна ажиглагчаар оролцохоор 1 иргэн, төрийн болон төрийн бус төрийн байгууллагын төлөөлөл 72, иргэдийн төлөөлөл 19 нийт 92 хүн оролцов.

Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 126 дугаар зүйлийн 126.4-т “Улсын Их Хурлын хяналтын сонсголыг нээлттэй, хаалттай хэлбэрээр зохион байгуулах бөгөөд хувь хүн, байгууллага, төрийн нууцад хамаарах болон үндэсний аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотойгоос бусад асуудлаар сонсголыг хаалттай явуулахыг хориглоно.” гэж заасны дагуу Монголын Үндэсний олон нийтийн радио, телевиз болон парламентын цахим сувгаар шууд дамжуулахын зэрэгцээ хэвлэл мэдээллийнхэнд нээлттэй байлаа.

Сонсголын эхэнд Улсын Их Хурлын гишүүн, Сангийн сайд З.Мэндсайхан “Нийслэлийн төсвийн уялдаа, санхүүжилтийн эх үүсвэр хууль тогтоомжид нийцсэн эсэх болон анхаарах асуудлууд” сэдвээр танилцуулга хийв. 

Нийслэл Улаанбаатар хотын төсвийн алдагдал сүүлийн жилүүдэд нэмэгдэж, нэгдсэн төсвийн тогтвортой байдлыг алдагдуулж байгаа аж. Нийслэлийн төсвийн алдагдал 2024 оноос огцом өсөж, нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцлийн алдагдал эзлэх хувь 2024 онд 29.5, 2025 онд 68.1, 2026 оны төлөвлөгөөгөөр 2.4 их наяд төгрөгт хүрч байгааг Сангийн сайд танилцуулгадаа онцлоод энэхүү зардлын өсөлт нь нэгдсэн төсвийн алдагдалд нөлөөлж байгаа учраас цаашдаа төсвийн зардлыг нийслэл дээр хянах тогтолцоог Төсвийн тухай, Нийслэлийн эрх зүйн байдлын хуульд тодорхой тусгах нь зүйтэй гэв. Учир нь байдал ийн үргэлжилбэл төсвийн алдагдлаа барихын тулд нийслэлийн зардал, санхүүжилтийг хязгаарлах байдал руу орно гэдгийг З.Мэндсайхан сайд онцолж байлаа.

Дараа нь Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва “Нийслэлийн төсөв 2024-2026 он” сэдвийн хүрээнд мэдээлэл хийж, сүүлийн гурван жилийн төсвийн бүрдүүлэлт, зарцуулалт, төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлсэн томоохон төсөл, арга хэмжээ, үнэт цаас, түүний зарцуулалт, эргэн төлөлтийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулав.