Рио тинто өнгөрсөн оны тайлангаа танилцуулав. 

Компанийн зүгээс зах зээлд үнийн супер мөчлөг тохиож, өнгөрсөн онд уул уурхайн гол түүхий эдийн ханш өссөн нь  эерэг нөлөө үзүүлсэн. Улс орнууд эдийн засгаа төсөв, мөнгөний бодлогоороо идэвхжүүлж, вакцинжуулалт амжилттай үргэлжилж байгаа нь түүхий эдийн эрэлт нэмэгдэхэд голлон нөлөөлсөн. Гэвч дэлхий нийтийг хамарсан нийлүүлэлтийн сүлжээний доголдол нь үйлдвэрлэгчдэд хүнд нөхцөлийг бүрдүүллээ. Хэдий ирэх онд уул уурхайн түүхий эдийн үнэ өсөх эерэг хүлээлттэй байгаа ч ковидын шинэ хувилбарууд болон их гүрнүүдийн геополитикийн хурцадмал байдлаас болж үйлдвэрлэлийн тасалдал үүсч болзошгүй бөгөөд үүсэх эрсдэлд сонор сэрэмжтэй байх шаардлагатайг онцолсон байна.

Рио Тинто өнгөрсөн онд 494 мянган тонн зэс олборлосон нь 2020 онтой харьцуулахад долоон хувиар буурсан үзүүлэлт болжээ. Ковидын улмаас Чили дэх Эскондида уурхайн олборлолт болон нэвтрүүлэх чадвар буурсан нь "Рио Тинто"-гийн зэсийн үйлдвэрлэл буурах гол шалтгаан болсон аж. Гэхдээ Оюу Толгой болон АНУ-ын Кеннекотт уурхайн олборлолт, эрдсийн агуулга өндөр байсан нь үйлдвэрлэлийн алдагдлыг нөхсөн байна.

Тухайлбал, 2021 онд Эскондида уурхайн зэсийн олборлолт 17 хувиар буурч, 279.5 мянган тонн болсон аж. Харин Кеннекотт уурхайн олборлолт 14 хувиар өсөж, 159.4 мянган тонн, Оюу Толгойн ил уурхайн олборлолт 9 хувиар нэмэгдэж, 54.6 мянган тоннд хүрсэн байна.

Монгол Улсад 2021 оны сүүлээр ковидын тохиолдлын тоо нэмэгдсэнээр БНХАУ-ын тал хилийн хатуу хязгаарлалт тогтоосон. Бид нийлүүлэлт тасалдах эрсдэл үүсгэхгүй байх тал дээр Монгол, Хятадын эрх баригчид болон үйлчлүүлэгчидтэйгээ нягт хамтран ажиллаж байна. Зэсийн баяжмалыг илүү их хэмжээгээр аюулгүй, үр ашигтай экспортлох хувилбаруудыг хэрэгжүүлж байгаа ч Монгол Улсад ковидын тохиолдлын тоо огцом нэмэгдэж байгаа нь тодорхойгүй байдлыг үүсгэж байна.

Оюу Толгой төслийн хувьд:

-Монгол Улсын Засгийн газартай хийж буй хэлэлцээ үр дүнтэй, нааштай ахиц дэвшилд хүрч байна. Төсөлд оролцогч бүх талууд төслийг урагшлуулах, хэлэлцэж буй үүссэн асуудлуудын хүрээнд урт хугацааны шийдэлд хүрэхийг зорьж байгаагаа харилцан илэрхийлсэн.

-Далд уурхайн шинэчилсэн ТЭЗҮ-г Монгол Улсын холбогдох төрийн байгууллагуудад хүргүүлсэн.

-Ковидын нөлөөлөл болон техникийн бус шалтгаануудыг үндэслэн далд уурхайн анхны тогтвортой үйлдвэрлэлийг 2023 оны нэгдүгээр сараас өмнө эхлүүлнэ гэж тооцож байна.

-Монгол Улсад ковидын хязгаарлалт үргэлжилсэн хэвээр байгаа ч Оюу Толгой төсөл техникийн болон үйл ажиллагааны хувьд далд уурхайн огтлох малталтыг эхлүүлэхэд бэлэн болсон.

-Далд уурхайн огтлох малталтыг эхлүүлэхийн өмнө төслийн нийт хөрөнгө оруулалтыг 6.75 тэрбум ам.доллар болгон нэмэгдүүлэх асуудлыг батлах, улмаар санхүүжилтийн төлөвлөгөөг баталж, эрчим хүчний асуудлыг шийдэх шаардлагатай.

-2021 оны эцсийн байдлаар ковидын хязгаарлалттай холбоотой төслийн нэмэлт зардалд үзүүлэх нөлөөлөл 175 сая ам.доллар хүрсэн гэж тооцож байна гэх мэдээллийг өгсөн байна.